अब ड्राइभिङ लाइसेन्सका अधिकांश प्रक्रिया अनलाइनबाटै, यी कामका लागि भने कार्यालय पुग्नैपर्ने

तर, अनलाइनबाट नै अधिकांश  काम गर्न सकिने व्यवस्था गरिएपनि केही काम भने भौतिक रूपमा नै उपस्थित भएर गर्नुपर्ने बाध्यता अझै पनि कायमै छ । विभागका अनुसार स्वास्थ्य परीक्षण, लिखित तथा ट्रायल परीक्षा र राष्ट्रिय परिचयपत्रको डेटा उपलब्ध नभएको अवस्थामामा बायोमेट्रिक भेरिफिकेसनका लागि यातायात कार्यालयमा सेवाग्राही आफैँ उपस्थित हुनुपर्ने व्यवस्था कायमै छ ।

अनलाइनबाटै सकिने काम र घरमै लाइसेन्स आउने प्रक्रिया

विभागले सञ्चालनमा ल्याएको ‘ईडीएलभीआरएस’ प्रणालीमार्फत नयाँ लाइसेन्सको आवेदन, वर्ग थप, नवीकरण तथा प्रतिलिपि, पुन: ट्रायलको फाराम अनलाइनबाटै भर्न सकिन्छ । नागरिक एप वा राष्ट्रिय परिचयपत्र प्रणालीसँग आबद्ध गरिएकाले व्यक्तिगत विवरण अटो फिल हुने व्यवस्था मिलाइएको छ । यसले गर्दा म्यानुअल्ली विवरण टाइप गर्दा हुने गल्ती कम हुने अपेक्षा गरिएको छ । 

साथै, आवेदन शुल्क, परीक्षा दस्तुर र नवीकरणबापतको राजस्व पनि डिजिटल वालेट वा बैंकमार्फत अनलाइन नै भुक्तानी गर्न सकिने व्यवस्था उक्त प्रणालीमा मिलाइएको छ । लाइसेन्सको विवरणमा तथ्यगत त्रुटि भएमा विवरण सच्याउन अनलाइनबाटै निवेदन दिने, भर्चुअल लाइसेन्स हेर्ने र कार्ड छपाइ कुन चरणमा पुग्यो भनेर अनलाइन ट्र्याक गर्ने सुविधा समेत प्रणालीमै उपलब्ध गराइएको छ ।

यसैगरी, परीक्षा पास गरेपछि वा नवीकरण भएपछि छापिएको स्मार्ट कार्ड लिन पनि यातायात कार्यालय धाइरहनु नपर्ने वातावरण बनेको छ । सङ्घीय संरचना अनुसार लाइसेन्स छपाइको जिम्मा अब प्रदेश सरकारहरूमा सरेको छ । मधेस र लुम्बिनी प्रदेशले सुरक्षण मुद्रण केन्द्रसँग सम्झौता गरेर कार्ड छाप्न थालिसकेका छन् भने अन्य प्रदेश पनि सोही प्रक्रियामा छन् । 

यातायात व्यवस्था विभाग, सुरक्षण मुद्रण केन्द्र र हुलाक सेवा विभागबिच ६ असोजमा भएको समझदारी अनुसार अब छापिएका कार्डहरू हुलाकको नेटवर्कमार्फत वितरण गरिँदै छ । यो व्यवस्था अन्तर्गत सेवाग्राहीले अनलाइन फाराम भर्दा नै सामान्य वा एक्सप्रेस डेलिभरी रोजेर आफ्नो घरको ठेगाना राख्न पाउँछन् । कार्ड छापिएपछि हुलाकमार्फत सिधै सेवाग्राहीको ढोकामै पुर्‍याउने गरी सम्झौता भएको हो । 

यी कामका लागि भौतिक रूपमै उपस्थित हुनुपर्ने

लाइसेन्सका अधिकांश कामलाई डिजिटल बनाइए पनि स्वास्थ्य जाँचका लागि भने सेवाग्राही सम्बन्धित डाक्टरकहाँ पुग्नैपर्छ । विभागका अनुसार हालसम्म नेपाल मेडिकल काउन्सिल र नेपाल आयुर्वेद मेडिकल काउन्सिलमा दर्ता भएका १ हजार १४४ भन्दा बढी सूचीकृत चिकित्सकको विवरण प्रणालीमा राखिएको छ । सेवाग्राहीले आफूलाई पायक पर्ने चिकित्सक रोजेर सम्पर्क गरेपछि स्वास्थ्य परीक्षणका लागि भने स्वयम् उपस्थित हुनुपर्छ । डाक्टरले जाँच गरेपछि त्यसको रिपोर्ट सिधै अनलाइन प्रणालीमा अपलोड गरिदिन्छन् । बागमती प्रदेशमा सर्वोच्च अदालतको आदेश अनुसार मन्त्रालयले सूचीकृत गरेका डाक्टर र कोशी प्रदेशमा त्यहाँको कानुन अनुसार पुरानै तरिकाबाट यो काम भइरहेको छ ।

यसैगरी, नयाँ लाइसेन्स निकाल्न वा वर्ग थप गर्नका लागि लिखित परीक्षा र ट्रायल परीक्षा दिन तोकिएको केन्द्रमै उपस्थित हुनुपर्छ । ट्रायलमा फेल भएर पुनः परीक्षा दिँदा पनि भौतिक उपस्थिति जनाउनुपर्ने हुन्छ । 

अर्कोतर्फ, राष्ट्रिय परिचयपत्रको डेटा प्रणालीमा नभेटिएमा बायोमेट्रिक दिन यातायात कार्यालयमा पुग्नुपर्ने विभागले जनाएको छ ।  गत साउनयता बनेका नयाँ राष्ट्रिय परिचयपत्रको विवरण प्रणालीमा सिङ्क हुन नसक्दा नयाँ परिचयपत्र भएका सेवाग्राही बायोमेट्रिक प्रमाणीकरणका लागि यातायात कार्यालय नै धाइरहेका हुन् । यस्तै विदेशी नागरिक र कूटनीतिक नियोगका व्यक्तिहरू पनि कार्यालयमै उपस्थित भएर बायोमेट्रिक प्रमाणीकरण गराउनुपर्छ ।

यसका साथै, कागजातमा समस्या वा शंकास्पद लागेमा इमेल र मोबाइलमा म्यासेज गरेर नै कार्यालय भेरिफिकेसनका लागि बोलाइन सकिने विभागले जनाएको छ । लाइसेन्सको म्याद सकिएको ५ वर्ष नाघेर नवीकरण रोकिएमा वा हराएको लाइसेन्सको प्रतिलिपि लिन ट्राफिक प्रहरीबाट ‘क्लियरेन्स रिपोर्ट’ बुझाउनुपर्दा सेवाग्राही भौतिक रूपमै उपस्थित हुनुपर्नेछ ।